Letter from the road

Nummer 8 – Salaris

Iets wat we dit keer onderweg tegenkwamen

Douwe is in gesprek met Salma over een mogelijke bijdrage aan een subsidieproject. Er moet een businessplan worden geschreven en daar staat vijf dagen werk voor. Salma heeft daar een deel van haar budget voor beschikbaar en Douwe zou ongeveer tweeënhalve dag uit dat budget kunnen werken. Ze bespreken wat er allemaal moet gebeuren en Douwe vraagt wat de vergoeding zou zijn. ‘250 dollar.’ Zijn eerste reactie is: voor dat bedrag kan ik niet zoveel uren gaan werken… 

Salma krijgt voor dit werk ongeveer 100 dollar per dag. Pauline, die hetzelfde soort werk doet en uit de VS komt, verdient eerder richting de 100 dollar per uur. Dat verschil voelt behoorlijk groot. Het voelt niet eerlijk dat Salma voor dit werk veel minder betaald krijgt dan iemand uit Europa of de VS met vergelijkbare kwalificaties. Het voelt ook ongemakkelijk om nee te zeggen omdat het bedrag voor ons te laag is. Douwe schaamt zich er bijna een beetje voor. Want 250 dollar is nog steeds een hoop geld. En waarom vinden wij dat eigenlijk te weinig?

Maar hoe langer we erover nadenken, hoe ingewikkelder het wordt. Salma woont in Caïro, waar ze met haar salaris ongeveer drie keer het gemiddelde inkomen verdient. Naar lokale maatstaven wordt ze dus goed betaald. Tegelijkertijd heeft ze in de Verenigde Staten gestudeerd en daar een flinke studieschuld opgebouwd. Met het salaris wat naar Amerikaanse maatstaven laag is, is het voor haar lastig om die schuld af te betalen.

Maar wat zou dan een eerlijk salaris zijn?

Je zou iedereen hetzelfde kunnen betalen. Dat klinkt eerlijk, maar iemand die vanuit Caïro werkt zou met 100 dollar per uur waarschijnlijk schathemeltjerijk worden, terwijl iemand die vanuit Zwitserland hetzelfde werk doet misschien nauwelijks de huur kan betalen. Dus hetzelfde bedrag voor iedereen zorgt óók voor ongelijkheid. Je zou kunnen kijken naar de kosten van levensonderhoud, maar ook dat is niet zo eenvoudig. Salma is niet alleen iemand die in Caïro woont. Ze heeft in de VS gestudeerd, heeft daar schulden opgebouwd en werkt voor een internationaal project in Kenia.

En dan heb je een stad als Nairobi. Twee mensen kunnen in dezelfde stad wonen, dezelfde opleiding hebben en vergelijkbaar werk doen, maar toch een totaal ander salaris krijgen. Expats uit Europa of de VS verdienen voor vergelijkbaar werk vaak aanzienlijk meer dan mensen die hier vandaan komen.

We weten het niet zo goed. Misschien is dat wel wat deze vraag over Salma ons vooral laat zien. We willen graag denken in eerlijk en oneerlijk. In wat iemand verdient en wat iemand nodig heeft. Maar zodra je iets verder kijkt, blijkt bijna iedere aanpak weer nieuwe ongelijkheid te creëren.

En ondertussen zitten wij er zelf middenin. 

Want hier zitten wij. In een truck. We hebben geen enorm inkomen en leven vrij eenvoudig en op een klein budget. Maar ons inkomen is wel gebaseerd op Europese maatstaven, terwijl een groot deel van onze uitgaven veel lager ligt. We hoeven niet in Nederland een huis te huren, betalen geen Nederlandse boodschappen en kunnen daarom met relatief weinig geld behoorlijk ver komen. Wij vinden 250 dollar te weinig voor het werk dat Douwe zou moeten doen. Tegelijkertijd is 250 dollar voor veel mensen een onvoorstelbaar hoog bedrag. Dat is best een ongemakkelijke constatering. 

Hoeveel inkomsten hebben we eigenlijk nodig? En hoe laag kunnen onze lasten worden? We kunnen ervoor kiezen om nog goedkoper te reizen en ons aan te passen aan wat hier normaal is. Maar zouden we dan ook daadwerkelijk kunnen leven van een lokaal salaris? Hoewel veel dingen goedkoper zijn dan in Europa, betalen we voor andere dingen juist hoge prijzen omdat we toerist, blank en relatief welvarend zijn. En zelfs als dat niet zo was, is het dan puur een kwestie instelling? Of is onze standaard, zijn onze vaste lasten, verwachtingen en keuzes inmiddels zo verweven met het leven dat we uit Europa meenemen dat dat helemaal niet zo eenvoudig is?

Als je zin hebt om terug te schrijven, begin dan gewoon waar je bent.

Tot de volgende brief,

Douwe en Karlijn

Uw verslaggevers onderweg